Steun ons en help Nederland vooruit

dinsdag 3 november 2020

Inbreng van onze factievoorzitter Alice Olde Reuver Briel bij de 1ste termijn over de Programmabegroting 2021

Voorzitter,

Een nieuwe realiteit, is de titel die deze begroting heeft meegekregen. Met als ondertitel “bouwen aan onze gemeente”. Wat dat laatste betreft: maatschappelijk en sociaal gezien vinden wel hier wel erg weinig van terug. Het College geeft aan dat om financieel gezond te blijven nieuwe maatregelen onvermijdelijk zijn. Maar financieel gezond, hoezo? En die nieuwe maatregelen, die zouden zorgvuldig zijn, zodat maatschappelijk waardevolle voorzieningen en verbanden behouden blijven. En daar ligt voor D66 nu juist het probleem: de boekhouding is wel op orde, maar wat zijn de gevolgen hiervan voor onze inwoners? Wat is het effect van alle die bezuinigingen, voor onze inwoners? Hieraan is veel te weinig aandacht aan besteed in deze begroting. En hoezo blijven maatschappelijk waardevolle voorzieningen behouden? Betekent dat dan dat daar waar we op bezuinigen, keer-op-keer, dat dat maatschappelijk niet waardevol zou zijn? D66 is het hier niet mee eens. Voor D66 was vorig jaar de grens al bereikt, en wat ons betreft gaat het daar nu ver overheen.

Het is goed dat we aansluiten bij “Raden in verzet” en op alle mogelijke manieren aandacht vragen voor de te lage inkomsten vanuit het Rijk t.o.v. de hoge kosten voor het Sociaal Domein. Maar dan moeten we ook eens duidelijk laten zien dat het echt niet meer kan. Als we maar doorgaan met het afbreken van onze voorzieningen en verhogen van de kosten voor de inwoners om maar vooral wel een sluitende begroting voor te leggen en de jaarrekening steeds met een ruim positief saldo afsluiten, is er voor Rijk en ook Provincie geen reden om aan te nemen dat het zo niet langer kan.

Dat moeten we dus echt anders gaan doen. Het kan niet zo zijn dat we van onze inwoners meer geld gaan vragen, terwijl ze daar steeds minder voor terug krijgen………

In het raadsvoorstel staat dat het College het niet verstandig vindt geen inbreuk te maken op de financiële ruimte, die er nog is in de algemene reserve. Hoezo is dit zo verstandig?

We zitten in de grootste economische crisis sinds de 2e wereldoorlog, als we nu nog geen gebruik maken van deze financiële ruimte, wanneer zouden we dat dan wel moeten doen?

Dat brengt me ook bij punt 2 uit het voorstel: de 8e programmawijziging 2020 m.b.t. het MJOP vaststellen. Afgesproken was dat m.b.t. de 312.000, die het College voorstelt hier jaarlijks extra voor uit te trekken, een integrale afweging te maken bij de begroting. Daar zien we nu niets van terug.

D66 blijft wat dit onderwerp betreft bij het standpunt dat, gezien de enorme problemen die we op dit moment hebben, het niet verantwoord is nu ook nog eens 312.000 per jaar extra uit te geven aan het onderhoud van onze gebouwen. We blijven dus tegen dit voorstel en stellen voor, zoals ook GB, deze uitgaven vooreerst op te schorten.

Voorzitter, wat de begroting betreft wil ik beginnen in te gaan op de voorstellen voor nieuw beleid:

  1. NABO’s: Hier is eigenlijk geen andere keuze dan akkoord gaan. Bij het Rijk nog wel heel duidelijk maken dat dit in de huidige financiële omstandigheden voor gemeenten eigenlijk niet haalbaar is.
  2. Onderhoud bermen en sloten €77.000. De fractie van D66 kan hier niet mee akkoord gaan. De visie moet immers nog worden opgesteld. Eerst de visie, dan het geld.
  3. Rood-Zwart: We begrijpen uit de beantwoording van de vragen dat hier een plan onder ligt dan voldoet aan ons beleidskader sociale initiatieven. De fractie van D66 kan instemmen, maar wel met de aantekening dat we zo niet door kunnen gaan. Als er, conform het beleidskader sociale initiatieven, in alle kernen wijkvoorzieningen worden gefinancierd, wordt het sociale domein alleen maar duurder. Ook Salut kost elk jaar meer geld. Ergens moeten de kosten ook verminderen en moet er een maatschappelijke opbrengst zijn. Tijd om het beleidskader te evalueren. En ook nog eens na te denken over andere vormen van financiering van wijkvoorzieningen, bijvoorbeeld zoals eerder door SP voorgesteld de levenslange contributie?
  4. Taalpunt / taal café: De fractie van D66 vindt dit ontzettend belangrijk en gaat dus akkoord

Dan de voorgestelde dekkingsmaatregelen:

  1. Sociaal domein, wat betreft het voorstel betreffende was- en strijkservice, daar kunnen we nog wel mee leven. Grote moeite hebben we echter met de bezuinigingen op het minimabeleid en wat voor ons absoluut niet acceptabel is, is de verlaging m.b.t. het kindpakket. Wij vinden het onaanvaardbaar dat kinderen in armoede moeten leven, en dan ook nog wat kleine extraatjes afpakken…………waar zijn we dan mee bezig? Gaat om 25.000/jaar. Moeten we gewoon niet doen!
  2. Openbare ruimte: onderhoudsniveau B naar C €700.000 (waarvan 390.000 uit reserve herstructurering) Dit in aansluiting op taakstelling niet cyclisch onderhoud van 250.000. Dus samen bijna een miljoen. Wat de fractie van D66 betreft is dit veel te fors. En, onderhoudsniveau B is nu al niet best.

Bij vrijetijdseconomie lezen we dat er nadrukkelijk aandacht is voor het promoten en versterken van ons buitengebied, maar toeristen zullen veel in onze centra starten en met deze op hand zijnde bezuiniging op onze openbare ruimte snijden we ons dus wat dit betreft zelf in de vingers. Daarnaast achten we het onvermijdelijk dat we met deze bezuiniging bij Gildebor in de sociale werkvoorziening gaan snijden. Zolang hier geen duidelijkheid over bestaat kunnen we niet instemmen met deze forse taakstelling op de openbare ruimte.

  1. Subsidies: 150.000 door achterwege laten indexering: Ook hier hebben we moeite mee. Is het effect onderzocht wat een dergelijke maatregel betekent voor een organisatie? Organisaties worden op dit moment zwaar getroffen door het feit dat zij geen inkomsten genereren ten gevolge van de Corona. Dit is in een korte periode alweer de tweede keer dat er niet geïndexeerd wordt, welke effecten heeft dat? Kunnen we niet beter kijken welke activiteiten we vanuit de gemeente willen subsidiëren, wat is onze corebusiness en niet een dergelijke algemene maatregel opnemen?
  2. Belastingen: OZB +10%: mag wat ons betreft max 5% zijn (dekking hiervoor door MJOP aan te passen) De fractie van D66 is van mening dat dan ook de toeristenbelasting en de forensenbelasting met hetzelfde % verhoogd dienen te worden

En dan nog voorzitter,

De bezuiniging op welzijnssubsidies: Taakstelling €500.000

Hier kiest het College i.v.m. corona voor een andere aanpak: hoewel we vanuit D66 nooit voorstander zijn geweest van het bezuinigen op de welzijnssubsidies op deze manier kunnen we het idee dat is gekozen voor een andere aanpak i.v.m. de corona-crisis wel waarderen. Inzet van het frictiebudget hierbij is wat de fractie van D66 betreft een “must”. Maar begrijpen we het goed, dat met de inzet van de eenmalige subsidies en de investeringssubsidie niet alleen de grote instellingen, maar ook de verenigingen gaan meebetalen?

De fractie van D66 blijft van mening dat het niet goed is om een taakstelling op te leggen, zonder dat we de gevolgen goed kunnen overzien. Binnen het sociale domein wordt gewerkt aan transformatie en hierbij hebben we juist voorliggende voorzieningen hard nodig. We zouden veel meer moeten kijken naar de maatschappelijke en sociale opbrengst van de verschillende activiteiten, en dan kijken wat we vanuit de gemeente willen subsidiëren.

Nog een extra bezuiniging voorstellen van 150.000, ook weer zonder de gevolgen te kunnen overzien, is voor de fractie van D66 volstrekt onacceptabel. Tot slot merken we op dat cultuur nauwelijks aandacht krijgt in deze begroting, terwijl juist de culturele sector zo onevenredig zwaar is getroffen in deze crisis.

Samenvattend zien wij dat alles is gericht op het sluitend maken van deze begroting, en er hierbij volstrekt onvoldoende aandacht is voor de maatschappelijke en sociale gevolgen daarvan. Zoals in mijn inleiding opgemerkt, de grens is niet alleen bereikt maar we gaan daar ver overheen. Het wordt tijd om te laten zien dat het echt niet meer lukt.

De fractie van D66 kan dus niet instemmen met deze begroting.